Rapunzel, rapunzel. Een oud sprookje van de gebroeders Grimm. Het sprookje gaat over een meisje dat wordt opgesloten in een toren. De toegang tot de toren is slechts mogelijk via haar lange haar, dat zo lang is dat het tot de grond reikt. Ik werd weer aan dit sprookje herinnerd door een stevige Noorse boskater, Hendrik, van 9 jaar die met zijn eigenaar bij mij op het spreekuur kwam. Hendrik had de laatste dagen veel overgegeven en was gestopt met eten en drinken. Niets voor deze ietwat corpulente heer. Hendrik had in zijn leven nog maar zelden een maaltijd overgeslagen.

Cindy en haar kat Al onderzoekend werd het snel duidelijk dat Hendrik echt ziek was. Hij vertoonde tekenen van beginnende uitdroging en vond mijn bescheiden buikpalpatie alles behalve plezierig. Ik meende een verharding te voelen vlak achter de ribboog. Reden genoeg om direct hulp in te roepen van onze ECHO collega om te kijken wat die verharding zou kunnen zijn. Vrij snel kreeg ik te horen dat in de dunne darm een massa was vastgelopen die voor een volledige afsluiting had gezorgd.

Even later lag Hendrik gewassen en gedesinfecteerd onder volledige anesthesie op de operatietafel. Ik opende de buik en al snel werd de afsluiting gevonden.

Bij honden halen we met regelmaat de meest bizarre voorwerpen uit de maag of de darmen maar bij katten is dit toch wat minder algemeen. Het insnijden van de darm is altijd een “spannend” moment. Wat je aantreft is vooraf meestal nog niet duidelijk. Bij Hendrik bleek de oorzaak redelijk normaal. Een grote haarbal! Uitzonderlijk is dat haarballen echt voor een volledige darmafsluiting zorgen.

Haarballen zorgen wel vaak voor braakklachten en periodes van misselijkheid. Maar in het algemeen komt het haar er via de ontlasting of als opgebraakte haarbal weer netjes uit.

Na verwijderen van het object werd de darm weer secuur gedicht en was Hendrik na een nachtje infuus weer praktisch de oude. De volgende dag werd Hendrik opgehaald door de vader van de eigenaar. Door zijn vragen en de manier waarop hij sprak werd me duidelijk dat deze meneer over een bovengemiddelde medische kennis bezat. Na doorvragen bleek hij chirurg in ruste, te zijn. We kwamen te spreken over haarballen bij katten en ik legde uit dat katten per jaar circa 170 gram haar naar binnen werken waardoor ze vaker haarballen ontwikkelen dan andere dieren. Tot mijn verrassing had hij in zijn loopbaan een keer een meisje met een haarbal geopereerd. Vaak hebben artsen te maken met dezelfde problemen als dierenartsen maar ik had de haarbal toch vooral veterinair ingeschaald. Bij mensen komt zelfs een specifieke vorm voor die het Rapunzel syndroom wordt genoemd. Een grote haarbal in de maag met een lange “staart” die doorloopt in de darm. Bij katten ben ik tot op heden nog geen “Rapunzel” tegengekomen. Vermoedelijk omdat katteharen niet lang genoeg worden.