Dat honden een geweldig reukvermogen hebben is geen nieuws. Dat ze dit reukvermogen gebruiken om mensen een handje te helpen bij hun werk is ook bij veel mensen bekend, maar soms vergeten we hoe divers die hulp al is. Daarom geven we een kort overzicht van meest voorkomende speurwerkzaamheden.

Speurhonden aan het werk

De meeste speurhonden zijn herdershonden; herdershonden hebben de neiging om goed te luisteren en laten zicht daarom goed africhten tot ‘diensthond’. Maar ook jachthonden worden ingezet om met hun reukvermogen bepaalde zaken op te sporen.

Er zijn verschillende werkgebieden waarin speurhonden ons helpen. Elke hond heeft één specialisme en wordt dus altijd getraind op het herkennen van één specifieke geursoort. Over de meest bekende specialismen vertellen we nu iets meer.

Speuren naar drugs en voeding

Roland en Aartje Speurhonden die op zoek zijn naar drugs of voeding worden vaak ingezet door de politie of op vliegvelden. De politie gebruikt voornamelijk Mechelse herders omdat deze honden over de juiste eigenschappen beschikken om bij de politie te werken en daarnaast groot en sterk genoeg zijn om alle werkzaamheden goed uit te kunnen voeren. Op buitenlandse vliegvelden wordt vaak gebruik gemaakt van Beagels om etenswaren die het betreffende land niet in mogen op te sporen.

Honden die drugs opsporen worden (actieve of passieve) narcoticahonden genoemd. Deze narcoticahonden herkennen de geuren van alle bekende soorten drugs (bijvoorbeeld cocaïne, XTC en hasj). Zodra de hond drugs heeft geroken en gevonden laat hij dit zijn begeleider weten door een signaal af te geven. Meestal is dit blaffen. Naast deze narcoticahonden zijn er ook passieve speurhonden die ruiken of personen verdovende middelen bij zich hebben. Dit zijn de speurhonden die meestal worden ingezet bij toegangscontroles bij evenementen of tijdens gerichte controle acties in het openbaar vervoer.

Speuren naar explosieven

Er zijn ook honden die getraind zijn om de geur van explosieven te herkennen, de zogenaamde explosievenhond. Ook deze honden worden vaak ingezet door de politie of op luchthavens. Een explosievenhond kan alle conventionele explosieven en de meeste geïmproviseerde explosieven opsporen. Denk hierbij aan springstoffen, handgranaten, afgeschoten vuurwapens, munitie en vuurwerk. Als de hond iets heeft gevonden zal hij niet gaan blaffen zoals de narcotiahond wel zou doen, maar gaat hij zitten. Dit is de honden aangeleerd om te voorkomen dat op geluid reagerende explosieven kunnen ontploffen.

Speuren naar een menselijke geur

Bij het zoeken naar een menselijke geur kan er onderscheid gemaakt worden tussen twee soorten geuren: de geur van een levend persoon en de geur van een overleden persoon.

Levende personen

Er zijn verschillende redenen waarom een speurhond levende personen op moet sporen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het zoeken naar verstekelingen (de verstekelingenhond speurt personen op die zich hebben verstopt om zo op illigale wijze op een bepaalde locatie te komen; worden vaak ingezet bij havens en grenzen), het speuren naar onlangs vermiste personen, het zoeken naar gevluchte criminelen of het opsporen van mensen in een rampgebied.

Het succes van de speurhond wordt hierbij sterk beïnvloed door externe factoren zoals het weer (regen, wind, zon), de tijd die is verstreken en het soort ondergrond (aarde, asfalt, enzovoorts).

Overleden personen

Net als bij het speuren naar levende personen zijn er verschillende specialiatiegebieden bij het zoeken naar overleden personen. De meest voorkomenden zijn het speuren naar lichamen in rampgebieden, het opsporen van een lichaam n.a.v. een melding of het zoeken van een lichaam in het water.

Bij zoekacties naar lichamen in het water gaat de hond mee in een boot en houd zijn neus vlak boven het water. Zo kan hij de geur van een afgezonken, ontbindend lichaam ruiken. Zodra de hond iets heeft geroken is er helaas nog geen exacte locatie gevonden; de stroming van het water en de wind zorgen ervoor dat de geur zich door het water verspreid. Het punt waar de hond de geur oppikt hoeft dus niet het punt te zijn waar enkele meters dieper een lichaam te vinden is.

Er zijn overigens ook honden die mensen in het water kunnen opsporen die nog niet zo lang vermist worden (en waarvan het lichaam dus nog niet aan het ontbinden is). Deze honden zijn dus getraind om een andere geur op te sporen.

verzeker uw huisdier

Speuren naar ziektes

In ziekenhuizen worden speurhonden ingezet om de geur van bepaalde ziektes op te sporen. Zo worden er bijvoorbeeld honden ingezet om Clostridium Difficile, een levensbedreigende bacterie die diarree en ernstige darmontsteking kan veroorzaken, te kunnnen ruiken. In verschillende buitenlande ziekenhuizen zijn speurhonden ook ingezet om diverse soorten kanker op te sporen: baarmoederkanker in Gotenburg (Zweden), huidkanker in Buckinghamshire (Engeland) en longkanker in Wenen (Oostenrijk).

Meer over speurhonden in het ziekenhuis lees je ook in dit artikel.

Zelf speuren

Overweeg je om zelf met je hond te gaan speuren? Dat kan! Bedenk je wel goed dat dergelijke opleidingen of cursussen niet alleen tijd en aandacht van je hond vragen. Kijk voor meer informatie eens op de sites van de Raad van Beheer of de NBG over hondensport (bij jou in de buurt).